Crossover đóng vai trò gì trong hệ thống âm thanh ?

BY soundadmin
8 Tháng Mười, 2019

Crossover là thiết bị quan trọng trong hệ thống âm thanh. Crossover được sử dụng nhằm mục đích phân chia tần số ra nhiều đoạn. Cung cấp các tần số ứng với từng dòng loa khác nhau, giúp âm thanh rõ ràng và hay hơn, đồng thời hạn chế được tình trạng loa quá tải.

vai-tro-cua-crossover-trong-he-thong-am-thanh-002
Đóng vai trò là thiết bị phân tần

Hầu hết các dòng loa không thể đáp ứng được khả năng phủ âm toàn bộ từ tần số thấp đến cao. Crossover giúp phân chia các tín hiệu âm thanh theo các tần số cao hoặc thấp, băng tần riêng biệt, sao cho chất lượng âm thanh được tối ưu nhất.

Dòng thiết bị này được ứng dụng nhiều trong cả hai công nghệ âm thanh là analog và kỹ thuật số. Ngoài ra, chính Crossover kỹ thuật số thường bao gồm một số xử lý tín hiệu bổ sung: limiting, EQ, delay, …

Bên cạnh đó, thiết bị này còn cho phép xử lý từng nhóm thông tin, với các băng tần riêng biệt trước khi đưa ra amply. Như vậy có thể tăng cường 1 hay nhiều nhóm bằng tần nào đó, để cho âm thanh được chất lượng hơn, khi đến tai người nghe.

Phân loại Crossover trong hệ thống âm thanh

Crossover Passive ( Phân tần thụ động )

crossover-dong-vai-tro-gi-trong-he-thong-am-thanh
Phân tần thụ động được lắp đặt sẵn trong loa

Được tích hợp sẵn trong các dòng loa, Crossover Passive không cần nguồn điện trợ lực, không cân chỉnh gì cả. Dòng thiết bị này thường lắp bên trong các thùng loa. Chính vì thế tất cả những gì người dùng cần phải làm là chọn được chiếc amply thích hợp về công suất, trở kháng, để phối ghép với loa sao cho hợp lý.

Ưu điểm

Tiện dụng vì người sử dụng không phải can thiệp vào chúng, đáng tin cậy. Trong phần lớn các trường hợp chúng có giá thành khá hợp lý, ít nhất là cho các hệ thống có công suất nhỏ hoặc trung bình.

Nhược điểm

Khi hoạt động ở công suất lớn, các thành phần của bộ phân tần thụ động trở nên cồng kềnh và đắt tiền do chúng phải tải dòng điện thế lớn hơn. Cần phải có amply công suất lớn hơn công suất của hệ thống loa vì bộ phân tần thụ động hấp thụ một phần công suất của amply thay vì được chuyển toàn bộ đến loa.

Crossover Active ( Phân tần chủ động )

phan-tan-chu-dong
Phân tần chủ động 

Là thiết bị được sản xuất chuyên phân tần số cho hệ thống loa: Cần một nguồn điện cấp thêm, nhưng có sử dụng rất linh hoạt, cho phép cân chỉnh tần số, nén,… Khác với phân tần thụ động, bộ phân tần chủ động chia tách dải tần trước khi chuyển sang các amply.

Ưu điểm

Bộ phân tần chủ động giúp giảm nguy cơ gây hư hỏng cho loa treble. Trong trường hợp amply hoạt động ở ngưỡng xảy ra hiện tượng tín hiệu ra lớn hơn mức tối đa mà amply kiểm soát được. Vì nằm trước amply, nên các phần quá tải của phần bass sẽ vẫn được đưa sang amply và đến loa bass. Loa mid và loa treble vẫn nhận được những tín hiệu “sạch” từ các amply.

crossover-trong-he-thong-am-thanh-001
Giúp giảm nguy cơ cháy loa treble

Mạch phân tần chủ động chỉ làm việc ở mức tín hiệu audio nhỏ, các mạch lọc được xây dựng và sử dụng bằng các mạch điện tử tích cực thông thường tương tự được sử dụng trong các bộ lọc tần số.

Thay vì phải tiêu phí năng lượng để chỉnh tín hiệu ra loa theo củ loa có độ nhạy thấp nhất. Tín hiệu ra của Crossover Active có thể được điều chỉnh để có được sự cân bằng tốt nhất gi